Elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU) to szczególny tryb dochodzenia roszczeń pieniężnych przed sądem, który umożliwia złożenie pozwu w całości przez internet. Postępowanie to prowadzi
tzw. e-Sąd w Lublinie, czyli Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie.

Rozwiązanie to zostało wprowadzone przede wszystkim po to, aby umożliwić szybkie dochodzenie niespornych należności, szczególnie w sprawach gospodarczych oraz w windykacji wierzytelności.

W praktyce EPU jest często wykorzystywane przez przedsiębiorców dochodzących zapłaty za nieopłacone faktury, umowy czy inne zobowiązania pieniężne.

Na czym polega elektroniczne postępowanie upominawcze

Istotą EPU jest to, że pozew składa się wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, bez konieczności przesyłania dokumentów w formie papierowej.

Powód w pozwie przedstawia:

• dane stron,
• wysokość dochodzonego roszczenia,
• podstawę faktyczną roszczenia,
• datę wymagalności należności.

Co istotne – na tym etapie nie załącza się dowodów, a jedynie opisuje się ich treść.

Jeżeli sąd uzna, że roszczenie nie budzi wątpliwości, wydaje nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

Jakie sprawy można dochodzić w EPU

Elektroniczne postępowanie upominawcze jest przeznaczone przede wszystkim do dochodzenia roszczeń pieniężnych, które:

• są stosunkowo proste pod względem faktycznym,
• nie wymagają przeprowadzenia skomplikowanego postępowania dowodowego,
• wynikają np. z umów lub faktur.

W praktyce najczęściej są to:

• niezapłacone faktury,
• należności z umów sprzedaży lub usług,
• roszczenia wynikające z umów najmu,
• roszczenia wynikające z działalności gospodarczej.

Istotnym ograniczeniem jest jednak to, że wymagalność roszczenia nie może być starsza niż 3 lata przed wniesieniem pozwu.

Wymagalność roszczenia w EPU

Jednym z kluczowych elementów pozwu jest data wymagalności roszczenia.

Przez wymagalność należy rozumieć moment, w którym wierzyciel może już skutecznie żądać spełnienia świadczenia od dłużnika.

Najczęściej będzie to:

• dzień następujący po upływie terminu płatności wskazanego w fakturze lub umowie,
• w przypadku zobowiązań bezterminowych – moment po bezskutecznym wezwaniu dłużnika do zapłaty.

Prawidłowe ustalenie tej daty ma znaczenie m.in. dla oceny przedawnienia roszczenia.

Nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym

Jeżeli sąd uzna, że z treści pozwu wynika zasadność roszczenia, wydaje nakaz zapłaty.

W nakazie sąd zobowiązuje pozwanego do:

• zapłaty dochodzonej kwoty,
• albo wniesienia sprzeciwu w terminie 14 dni od doręczenia nakazu.

Nakaz zapłaty w EPU wydawany jest bez przeprowadzania rozprawy, wyłącznie na podstawie twierdzeń powoda.

Sprzeciw od nakazu zapłaty

Pozwany ma prawo wnieść sprzeciw od nakazu zapłaty.

Sprzeciw może dotyczyć:

• całego roszczenia,
• albo tylko jego części.

Wniesienie sprzeciwu powoduje, że:

• nakaz zapłaty traci moc w zaskarżonej części,
• a postępowanie przed e-Sądem zostaje umorzone.

Co ważne, w sprzeciwie pozwany nie musi przedstawiać dowodów – wystarczy wskazać zarzuty wobec roszczenia.

Co dzieje się po wniesieniu sprzeciwu

Po wniesieniu sprzeciwu sprawa nie jest już dalej rozpoznawana w EPU.

Powód może wówczas:

• wnieść pozew do sądu właściwego w zwykłym postępowaniu cywilnym,
• albo zrezygnować z dalszego dochodzenia roszczenia.

Na ponowne wniesienie pozwu powód ma 3 miesiące od umorzenia postępowania w EPU.

W takim przypadku:

• opłata sądowa uiszczona w EPU zostaje zaliczona na poczet nowego pozwu,
• a pierwotne wniesienie pozwu przerywa bieg przedawnienia.

Problemy z doręczeniem nakazu zapłaty

W praktyce zdarzają się sytuacje, gdy nakazu zapłaty nie można doręczyć pozwanemu – na przykład gdy pozwany nie mieszka już pod wskazanym adresem.

W takiej sytuacji powód ma 30 dni na wskazanie prawidłowego adresu pozwanego w Polsce.

Jeżeli nie uda się ustalić adresu:

• nakaz zapłaty zostaje uchylony,
• a postępowanie umarza się.

Powód może jednak ponownie wnieść sprawę do sądu w trybie zwykłym.

Koszty elektronicznego postępowania upominawczego

Jedną z największych zalet EPU są niższe koszty postępowania.

Opłata od pozwu wynosi:

¼ standardowej opłaty sądowej, czyli w praktyce 1,25% wartości przedmiotu sporu.

Jeżeli sprawa zostanie następnie wniesiona do sądu w zwykłym trybie, opłata ta zaliczana jest na poczet nowego wpisu sądowego.

Czy warto korzystać z EPU

Elektroniczne postępowanie upominawcze jest szczególnie przydatne w sytuacjach, gdy:

• dłużnik nie kwestionuje zobowiązania,
• roszczenie wynika z dokumentów,
• sprawa nie wymaga skomplikowanego postępowania dowodowego.

W takich przypadkach EPU pozwala szybko uzyskać tytuł egzekucyjny, który następnie może zostać skierowany do komornika.

Pomoc prawna w dochodzeniu należności

W praktyce prawidłowe przygotowanie pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym ma duże znaczenie dla powodzenia sprawy.

Istotne jest w szczególności:

• prawidłowe określenie daty wymagalności roszczenia,
• właściwe sformułowanie podstawy faktycznej roszczenia,
• sprawdzenie czy roszczenie nie jest przedawnione.

Profesjonalne przygotowanie pozwu pozwala uniknąć sytuacji, w której sprawa zostanie umorzona albo konieczne będzie ponowne wnoszenie pozwu do sądu właściwego.