Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty VAT przy aucie w leasingu?

Rozliczenie szkody komunikacyjnej w leasingu bardzo często prowadzi do sporu o podatek VAT. W praktyce scenariusz wygląda podobnie:

• dochodzi do kolizji,
• pojazd jest naprawiany w warsztacie,
• faktura wystawiana jest na leasingobiorcę,
• ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie… ale bez VAT (w całości lub części).

Najczęstsze uzasadnienie?

👉 „poszkodowanym jest leasingodawca, który może odliczyć VAT”.

To stanowisko brzmi logicznie, ale w wielu przypadkach jest po prostu błędne.

---

Odszkodowanie z OC a leasing w świetle orzecznictwa

Kluczowe znaczenie ma uchwała Sądu Najwyższego z 11 września 2020 r. (III CZP 90/19).

Wynika z niej jednoznacznie:

👉 odszkodowanie obejmuje VAT w takim zakresie, w jakim poszkodowany nie może go odliczyć

To rozstrzygnięcie zmienia perspektywę. Nie liczy się bowiem sama własność pojazdu, lecz realny ciężar ekonomiczny szkody.

---

Leasing a szkoda – kto jest poszkodowany?

Wbrew temu, co często twierdzą ubezpieczyciele, decydujące nie jest to, kto jest właścicielem pojazdu.

Znaczenie ma przede wszystkim:

• kto zleca naprawę,
• kto ją finansuje,
• w czyim majątku powstaje uszczerbek.

W typowej relacji leasingowej:

• leasingobiorca korzysta z pojazdu,
• leasingobiorca ma obowiązek jego naprawy (art. 709⁷ k.c.),
• leasingobiorca jest nabywcą usługi (faktura VAT).

W konsekwencji:

👉 to leasingobiorca najczęściej jest poszkodowanym
👉 a jego możliwość odliczenia VAT decyduje o wysokości odszkodowania

Jeżeli nie może odliczyć VAT w całości – ubezpieczyciel powinien go dopłacić.

---

Brak cesji? To nie zamyka drogi do dochodzenia roszczeń

W praktyce warsztatów i przedsiębiorców pojawia się powtarzalny problem:

• klient wyjechał i brak z nim kontaktu,
• klient nie chce podpisywać cesji,
• klient nie chce angażować się w spór,
• dokumentacja nie została formalnie „domknięta”.

W efekcie powstaje przekonanie, że:

👉 bez cesji nie da się skutecznie dochodzić roszczenia

To założenie jest jednak zbyt daleko idące.

---

Przekaz (art. 921¹ k.c.) – praktyczne narzędzie, które działa

Alternatywą dla cesji jest tzw. przekaz.

W uproszczeniu:

• poszkodowany upoważnia ubezpieczyciela,
• aby ten wypłacił odszkodowanie bezpośrednio warsztatowi.

Istotne jest to, że:

• nie dochodzi do przelewu wierzytelności,
• powstaje odrębny stosunek prawny,
• przyjęcie przekazu może być dorozumiane.

Co to oznacza w praktyce?

👉 jeżeli ubezpieczyciel wypłaca część odszkodowania warsztatowi,
👉 prowadzi z nim korespondencję,
👉 traktuje go jako stronę likwidacji szkody

— to bardzo często dochodzi do skutecznego przyjęcia przekazu.

---

Przykład z praktyki – prawomocna wygrana (Kraków)

To nie jest tylko teoria.

W jednej z prowadzonych przeze mnie spraw:

• ubezpieczyciel odmówił dopłaty VAT,
• podniósł zarzut braku cesji,
• twierdził, że poszkodowanym jest leasingodawca.

Sąd I instancji w Krakowie nie podzielił tej argumentacji. Następnie Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację ubezpieczyciela.

W prawomocnym rozstrzygnięciu przyjęto, że:

• doszło do skutecznego przekazu,
• ubezpieczyciel przyjął go w sposób dorozumiany,
• warsztat miał legitymację do dochodzenia roszczenia,
• poszkodowanym był leasingobiorca,
• VAT stanowił element szkody.

👉 sprawa zakończyła się prawomocną wygraną

To pokazuje, że praktyczne zastosowanie przekazu nie tylko jest możliwe, ale bywa skuteczne – nawet gdy ubezpieczyciel kwestionuje podstawy roszczenia.

---

Dlaczego ubezpieczyciele odmawiają wypłaty VAT?

Najczęściej wynika to z uproszczeń:

• utożsamiania poszkodowanego z właścicielem,
• pomijania konstrukcji leasingu,
• ignorowania obowiązków leasingobiorcy,
• schematycznego podejścia do VAT.

Jednak takie podejście coraz częściej przegrywa w sądach.

---

Co to oznacza dla przedsiębiorców i warsztatów?

Z perspektywy praktycznej warto zapamiętać trzy rzeczy:

1. VAT może być częścią szkody

Jeżeli nie można go odliczyć – powinien być zwrócony.

2. Leasingobiorca często jest poszkodowanym

Mimo że nie jest właścicielem pojazdu.

3. Brak cesji to nie koniec

W wielu przypadkach można oprzeć roszczenie na przekazie.

Podsumowanie

Sprawy dotyczące odszkodowania z OC przy leasingu wymagają analizy konkretnego stanu faktycznego.

Sprawy dotyczące:

• odszkodowań z OC,
• pojazdów w leasingu,
• podatku VAT

wymagają indywidualnej analizy i znajomości aktualnej linii orzeczniczej.

Kluczowe znaczenie ma w szczególności:

• uchwała Sądu Najwyższego z 11 września 2020 r. (III CZP 90/19),
• prawidłowe ustalenie, kto jest poszkodowanym,
• właściwe zakwalifikowanie relacji między stronami (np. jako przekazu).

Jeżeli chcesz dokładnie zrozumieć, jak w praktyce wylicza się wysokość odszkodowania (w tym VAT), zobacz także artykuł: „Jak wyliczyć odszkodowanie z OC?”.

W wielu przypadkach możliwe jest skuteczne dochodzenie brakującej części odszkodowania – nawet jeśli ubezpieczyciel twierdzi inaczej. Zapraszam do kontaktu.