Kontrahent nie płaci faktury? – co zrobić krok po kroku

Brak zapłaty faktury przez kontrahenta to jedna z najczęstszych sytuacji w obrocie gospodarczym. Problem dotyczy zarówno przedsiębiorców, jak i osób prywatnych.

W wielu przypadkach możliwe jest skuteczne dochodzenie należności – zarówno na etapie przedsądowym, jak i w postępowaniu sądowym. Co istotne, oprócz samej należności można dochodzić także odsetek, kosztów odzyskiwania należności (np. 40/70/100 euro) oraz kosztów postępowania.

Poniżej przedstawiam krok po kroku, jak wygląda dochodzenie zapłaty faktury.

Sprawdzenie podstawy roszczenia

Pierwszym krokiem jest ustalenie, czy roszczenie jest prawidłowo udokumentowane.

Najczęściej podstawą dochodzenia należności są:

• faktura VAT,
• umowa,
• zamówienie lub potwierdzenie zamówienia,
• korespondencja mailowa,
• dokumenty wydania towaru lub wykonania usługi.

W praktyce nawet sama faktura wraz z dowodem wykonania usługi może być wystarczająca do dochodzenia należności przed sądem.go.

Wezwanie do zapłaty

Przed skierowaniem sprawy do sądu należy wysłać wezwanie do zapłaty.

Powinno ono zawierać:

• oznaczenie wierzyciela i dłużnika,
• wskazanie kwoty zadłużenia,
• termin zapłaty (np. 7 dni),
• numer rachunku bankowego,
• informację o skierowaniu sprawy do sądu w razie braku zapłaty.

W wielu przypadkach wezwanie do zapłaty powoduje uregulowanie należności, ponieważ dłużnik chce uniknąć kosztów sądowych.

W relacjach między przedsiębiorcami można dodatkowo dochodzić ryczałtu za koszty odzyskiwania należności (40, 70 lub 100 euro) wynikającego z ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.

Przygotowanie sprawy do pozwu

Jeżeli dłużnik nie reaguje na wezwanie do zapłaty, kolejnym krokiem jest przygotowanie pozwu.

Na tym etapie należy zgromadzić dokumenty potwierdzające roszczenie, w szczególności:

• faktury,
• umowy,
• potwierdzenia wykonania usługi,
• korespondencję z dłużnikiem.

Dokumenty te stanowią dowody w postępowaniu sądowym.

Wniesienie pozwu o zapłatę

W sprawach o zapłatę możliwe jest wniesienie pozwu w różnych trybach, m.in.:

• postępowaniu upominawczym,
• postępowaniu nakazowym,
• postępowaniu uproszczonym (dla roszczeń do 20 000 zł),
• zwykłym postępowaniu cywilnym.

W wielu sprawach sąd może wydać nakaz zapłaty, który znacząco przyspiesza dochodzenie należności.

Opłata od pozwu

Opłata od pozwu

W przypadku roszczeń powyżej 20 000 zł pobiera się opłatę stosunkową wynoszącą 5% wartości przedmiotu sporu, jednak nie więcej niż 100 000 złotych.

Warto pamiętać, że w razie wygrania sprawy sąd co do zasady zasądza zwrot kosztów procesu od pozwanego, w tym również koszty zastępstwa procesowego.

Wyrok lub nakaz zapłaty

Jeżeli sąd uwzględni powództwo, wydaje:

• nakaz zapłaty, albo
• wyrok uwzględniający powództwo w postępowaniu zwykłym.

Orzeczenie to staje się podstawą do dalszego dochodzenia należności.

Egzekucja komornicza

Jeżeli dłużnik nadal nie płaci, możliwe jest skierowanie sprawy do komornika.

Po uzyskaniu:

• prawomocnego wyroku lub
• nakazu zapłaty z klauzulą wykonalności

można złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji.

Komornik może prowadzić egzekucję m.in. z:

• rachunków bankowych,
• wynagrodzenia,
• ruchomości,
• nieruchomości.

Podsumowanie

Brak zapłaty faktury nie oznacza, że należność jest nie do odzyskania. W wielu przypadkach skuteczne okazują się już działania przedsądowe, a w razie potrzeby możliwe jest szybkie dochodzenie roszczenia
w postępowaniu sądowym.

Warto jednak pamiętać, że im szybciej zostaną podjęte działania prawne, tym większa szansa na skuteczne odzyskanie należności.

Kancelaria radcy prawnego w Krakowie zajmuje się dochodzeniem należności zarówno dla przedsiębiorców, jak i osób prywatnych.